Στην ενότητα Αρθρογραφία μπορείτε να βρείτε ενδιαφέρουσες και επιστημονικά τεκμηριωμένες θέσεις για την ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ και τις Μεταμοσχεύσεις. Επίσης φιλοξενούμε άρθρα με την εμπειρία των αθλητών νεφροπαθών από την συμμετοχή τους σε αθλητικές δραστηριότητες. Επιδιώκουμε και προσδοκούμε η ενότητα αυτή να αποτελέσει ένα βήμα ανταλλαγής απόψεων και εμπειριών που θα ενημερώνουν και θα ωφελούν.

 

  DownloadsΣύνδεσμοι
 άθληση - κοινωνική παρέμβαση - πολιτιστική έκφραση
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ - Μεταμοσχεύσεις οργάνων και οστών  

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΟΣΤΩΝ

Α. Κωστάκης
Καθηγητής Χειρουργικής και Μεταμοσχεύσεων
Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Eνα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της ιατροβιολογικής επιστήμης, κατά τον 20ο αιώνα, απετέλεσαν και αποτελούν οι μεταμοσχεύσεις οργάνων και ιστών. Η επιλογή των υποψήφιων για μεταμόσχευση ληπτών, η προεγχειρητική προετοιμασία, οι εγχειρητικές τεχνικές και η αντιμετώπιση των μετεγχειρητικών επιπλοκών αποτελούν σήμερα καθιερωμένες ιατρικές πράξεις στις μεταμοσχεύσεις όλων των οργάνων.

Τα τελευταία 25 χρόνια έχουν σημειωθεί σημαντικές πρόοδοι στη συντήρηση των πτωματικών οργάνων προς μεταμόσχευση, στην ανοσολογική διερεύνηση των υποβαλλομένων σε μεταμόσχευση ασθενών, στην ανοσοκατασταλτική θεραπεία με νεώτερα, περισσότερο ισχυρά και λιγότερο τοξικά ανοσοκστασταλτικά φάρμακα και, τέλος, στην καλύτερη διαγνωστική προσπέλαση και θεραπευτική αντιμετώπιση των λοιμώξεων και νεοπλασμάτων που κλήρο τον κόσμο, ενώ μέχρι σήμερα ο αριθμός αυτός πρέπει να ανέρχεται στις 800.000 μεταμοσχεύσεις περίπου. Αναλυτικότερα έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση νεφρού 447.182 ασθενείς, νεφρούπαγκρέατος 8.823, παγκρέατος μόνον 2.683, ήπατος 72.311, καρδιάς 49.829, καρδιάς-πνευμόνων 2-266, πνευμόνων 8.842 και μυελού των οστών 82.780 ασθενείς.

Ή μακροβιότερη επιβίωση σε ασθενείς με μεταμόσχευση νεφρού είναι 36 χρόνια, ήπατος 29 χρόνια, μυελού των οστών 27, καρδιάς 24, παγκρέατος 16 και πνευμόνων 11 χρόνια.

Η ετήσια επιβίωση των νεφρικών μοσχευμάτων ανέρχεται σε 90%-95°. των ηπατικών μοσχευμάτων σε 80%-90%, των καρδιακών μοσχευμάτων σε 80%-85%, των παγκρεατικών σε 75%-80% και των πνευμόνων σε 75%-80%.

Οι νέες εγχειρητικές τεχνικές που έχουν εφαρμοσθεί με μεγάλη επιτυχία κατά τα τελευταία χρόνια αφορούν τη λαπαροσκοπική νεφρεκτομή σε ζώντες δότες νεφρικού μοσχεύματος, που έχει αποτέλεσμα τη μικρότερη νοσηρότητα, την ταχύτερη ανάρρωση, τη βραχύτερη νοσηλεία και τη μείωση του κόστους των ζώντων δοτών, τις τμηματικές μεταμοσχεύσεις ήπατος, που έχουν αποτέλεσμα την αύξηση των ηπατικών μοσχευμάτων και τις πολυσπλαγχικές μεταμοσχεύσεις ενδοκοιλιακών οργάνων, όπως ήπατος-εντέρου, νεφροί παγκρέατος και καρδιάς-πνευμόνων.

Σημαντικές πρόοδοι έχουν σημειωθεί στον τομέα της ανοσολογίας της μεταμόσχευσης όσον άφορα την ανοσολογική διερεύνηση των προς μεταμόσχευση ασθενών, ενώ κατά τα τελευταία χρόνιο γίνονται μεγάλες προσπάθειες για την ανάπτυξη ανοσιακής αντοχής (tolerance) με ελαχιστoποίηση της ανοσοκαταστολής, έτσι ώστε ο μεταμοσχευμένος οργανισμός να μπορεί να αφομοιώσει το μεταμοσχευμένο όργανο σαν «δικό του» και να μη χρειάζεται η χορήγηση μακροχρόνιας ανοσοκατασταλτικής θεραπείας.

Τα τελευταία 20 χρόνια η χρήση νέων ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων, όπως της κυκλοσπορίνης, του FΚ-506, του μουκοφαινολικού και της ραπαμυκίνης στις μεταμοσχεύσεις των οργάνων, βελτίωσε σημαντικά την επιβίωση μοσχευμάτων και ληπτών και προσέφερε καλύτερη ποιότητα ζωής στους μεταμοσχευμένους ασθενείς. Εξάλλου, η χρήση των πολυκλωνικών και μονοκλωνικών αν ισωμάτων, καθώς και η χρήση νέων εξειδικευμένων εξανθρωποποιημένων αντισωμάτων, βοήθησε σημαντικά στην ελάττωση του ποσοστού απόρριψης και κατά συνέπεια στη διάσωση πολλών μοσχευμάτων και στην παράταση της ζωής των ασθενών.

Η καθιερωμένη εγχειρητική τεχνική και τα νεώτερα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα στη μεταμόσχευση οργάνων, έχουν επιτρέψει την ασφαλή εγκυμοσύνη και τεκνοποίηση πολλών μεταμοσχευμένων γυναικών με νεφρό, ήπαρ, πάγκρεας και καρδιά, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία της μητέρας και του νεογέννητου.

Τα τελευταία χρόνια, προς τον σκοπό της μείωσης του κόστους των ανοσοκατασταλτικων φαρμάκων, έχουν γίνει σημαντικές προσπάθειες για τη χημική παραγωγή βιοϊσοδύναμων ανοσοκατασταλτικων φαρμάκων. Τα φάρμακα αυτά είναι η ίδια δραστική ουσία, έχουν την ίδια μορφή, την ίδιο συγκέντρωση, ενώ έχουν διαφορετικό έκδοχο. Παραδείγματα τέτοιων χημικώς παραγομένων βιοϊσοδύναμων φαρμάκων αποτελούν η αζαθειωπρίνη και το SANG 35 το οποίο είναι το βιοϊσοδυναμο του Neoral, δηλαδή της βελτιωμένης μορφής της κυκλοσπορίνης.

Η γονιδιακή θεραπεία με την παραγωγή ιστικών ισοδυνάμων διαφόρων ιστών και οργάνων, όπως ιστών, χόνδρων, τενόντων, ήπατος, κύστης και εντέρου βρίσκεται σε πειραματικό ακόμη στάδιο αλλά υπάρχουν βάσιμες ελπίδες ότι τον αιώνα που έρχεται θα μπορούν να βρουν και κλινική εφαρμογή.

Η γονιδιακή θεραπεία στη μεταμόσχευση αποτελεί μια πρόκληση για το μέλλον. Μετά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα που έχει δώσει η μέχρι σήμερα εφαρμογή της στην αντιμετώπιση γενετικών και νευρολογικών νοσημάτων, καρκίνου και AIDS, τελευταία η θεραπεία αυτή δοκιμάζεται και στον τομέα των μεταμοσχεύσεων, χωρίς όμως οι μέχρι σήμερα προσπάθειες να έχουν καταλήξει σε συγκεκριμένα συμπεράσματα Η μεταφορά ενός και μόνο αλλογενούς γονιδίου στο λήπτη επιτρέπει τη μελέτη της ανοσιακής απάντησης στο συγκεκριμένο γονίδιο με περισσότερο σαφή συμπεράσματα, ενώ παράλληλα επιτρέπει την παρέμβαση σε συγκεκριμένο όργανο και την πρόκληση ανοχής τοπικά.

Τέλος η γονιδιακή θεραπεία προσφέρεται για περαιτέρω μελέτη της ανοσολογίας των μεταμοσχεύσεων και για την ανάπτυξη στρατηγικών θεραπευτικής αντιμετώπισης του φαινομένου της αλλοαναγνώρισης. Τεράστιες προσπάθειες γίνονται τα τελευταία χρόνια για την παρασκευή βιοτεχνητών οργάνων, όπως νεφρού, παγκρέατος, ήπατος και καρδιάς, τα οποία θα αποτελέσουν όργανα - γέφυρες, για την παράταση της ζωής, μέχρι την εξεύρεση του καταλλήλου και συμβατού οργάνου για τη μεταμόσχευση και τη διάσωση του ασθενούς.

Η έλλειψη των καρδιακών μοσχευμάτων οδήγησε στην ανάπτυξη βοηθητικών μηχανών κυκλοφορίας της αριστερής κοιλίας που έχουν παρατείνει την επιβίωση μέχρι τη μεταμόσχευση για 700 ημέρες. Τελευταία χρησιμοποιείτε σε περιπτώσεις οξείας ηπατικής ο επάρκειας, το βιοτεχνητό ήπαρ με κρυοδιατηρημένα ηπατοκύτταρα χοίρου σε ξυλάνθρακα σε συνδυασμό με διαχωρισμό και επαναμετάγγιση του πλάσματος στον ασθενή, για την παράταση της επιβίωσής του έως τη μεταμόσχευση και τη βελτίωση της νευρολογικής κατάστασης σε ηπατικές εγκεφαλοπάθειες. Ορισμένοι μάλιστα ασθενείς μπορεί να ανανήψουν πλήρως με τη βοήθεια του βιοτεχνητού ήπατος και να μη χρειασθεί να υποβληθούν σε ηπατική μεταμόσχευση.

Είναι βέβαιο ότι στον αιώνα που έρχεται θα σημειωθούν σημαντικές πρόοδοι και στον τομέα αυτό των βιοτεχνητών οργάνων.

Επειδή το πρόβλημα της ανεύρεσης μοσχευμάτων είναι παγκόσμιο φαινόμενο και ο κατάλογος αναμονής προς μεταμόσχευση για όλα τα όργανα συνεχώς αυξάνεται, τεράστιες προσπάθειες γίνονται στον τομέα της ξενομεταμόσχευσης (xenotransplatation) προς τον σκοπό της χρησιμοποίησης μοσχευμάτων από άτομο ενός είδους σε άτομο άλλου είδους.

Η ξενομεταμόσχευση διακρίνεται σε «σύμφωνη» και «ασύμφωνη», ανάλογα με το μέγεθος των αν ισολογικών εμποδίων που υπάρχουν για την αποδοχή του μοσχεύματος. Ειδικότερα, «σύμφωνη» ξενομεταμόσχευση είναι αυτή που πραγματοποιείται μεταξύ ειδών που έχουν μικρή φυλογενετική απόσταση, όπως είναι για παράδειγμα ο μπαμπουίνος και ο άνθρωπος. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν παρατηρείται υπεροξεία απόρριψη. Παρατηρείται όμως υπεροξεία απόρριψη στις περιπτώσεις που πραγματοποιείται μεταμόσχευση οργάνων μεταξύ ειδών που έχουν μεγάλη φυλογενετική απόσταση, όπως είναι για παράδειγμα χοίρος και ο άνθρωπος. Σε αυτή την περίπτωση η υπεροξεία απόρριψη μπορεί να συμβεί σε διάστημα 10-15 λεπτών μετά τη μεταμόσχευση. Αντίθετα, η υπεροξεία απόρριψη μπορεί να συμβεί σε διάστημα 1-2 ωρών, όταν η καρδιά από ένα μπαμπουίνο μεταμοσχευτεί σε ένα χοίρο ή σε ένα rhesus πίθηκο.

Βέβαια, ο τύπος αυτός της μεταμόσχευσης πρέπει να αποτελέσει προσωρινή γέφυρα προς μεταμόσχευση οργάνων από ένα άτομο ενός είδους σε άλλο άτομο του ιδίου είδους, αλλά πρέπει πρώτα να επιλυθούν τα σοβαρά προβλήματα που προκύπτουν από αυτό τον τύπο της μεταμόσχευσης όπως η μεταφορά ζωονόσων και ρετροϊών δια του μοσχεύματος στο λήπτη, καθώς και πολλά άλλα σοβαρά ηθικά και δεοντολογικά προβλήματα, που προκύπτουν από το είδος αυτό της μεταμόσχευσης.

Συμπερασματικά μπορεί να υποστηριχθεί ότι τον 20ό αιώνα άρχισαν και γιγαντώθηκαν οι μεταμοσχεύσεις οργάνων με αποτέλεσμα σήμερα να αποτελούν καθιερωμένες ιατρικές πράξεις και να έχουν παρατείνει για πολλά χρόνια τη ζωή εκατοντάδων χιλιάδων συνανθρώπων μας. Τον αιώνα που έρχεται η καλύτερη ποιότητα ζωής και η μακροβιότερη επιβίωση των ασθενών και μοσχευμάτων με ην όσο το δυνατόν ελαχιστοποίηση των ανοσοκατασταλτικων φαρμάκων, πρέπει να αποτελούν τους κύριους στόχους των μεταμοσχεύσεων οργάνων και ιστών.


  Kατεβάστε τo άρθρο (47 Kbyte)Κατεβάστε το άρθρο 

  Κορυφή της σελίδαςΚορυφή

Επιστροφή στους 1ους Πανευρωπαϊκούς αγώνεςΕπιστροφή

       

Βερανζέρου 15, 10677 Αθήνα. Τηλέφωνο:210-33.06.716/8
2005 © Renal Patients Athletic Association. All Rights Reserved
aqua-animation